آیا در زمان پیامبر مسلمانان روی مهر نماز می خواندند؟
آیا در زمان پیامبر مسلمانان روی مهر نماز می خواندند؟
قبل از هر چیز لازم است دانسته شود که مهر چیست ؟ آیا در نمازسجده نمودن بر هر چیزی جایز است؟ سجده بر خاک یا امثال آن از چه زمانی و بر چه مبنایی رواج پیدا کرده است؟ سابقه مهر از چه زمانی است؟ آیا در زمان رسول خدا مسلمانان بر مهر سجده میکردند؟
طبق روایات شیعی فقط میتوان بر خاک ، سنگ ، کلوخ ، گیاهانی که خوراکی و پوشیدنی نیستند مثل برگ درخت، پوست میوه هایی که معمولا خورده نمی شوند، سجده کرد. اما بر اشیایی که از نفت، فلزات، پشم، مو، پوست و گوشت حیوانات تشکیل شده نمی توان سجده کرد (نمی توان در سجده پیشانی را بر فرش بافته شده از این مواد نهاد). بنابراین از نظر فقهی سجده کردن بر مهر لزومى ندارد. بلکه واجب این است که بر خاک یا سنگ یا چوب و هر چیزى که از زمین است( غیر از معدنیات و خوردنى ها و نوشیدنى ها و پوشیدنى ها) سجده کرد. اما این که فعلاً مرسوم شده است که بر مهر سجده میکنند به جهت این است که چون سجده بر خاک در مساجد و در خانه ها با مشکلاتى همراه است، خاک را به صورت مهر در آورده اند که سهل الوصول باشد و مشکلى از نظر نظافت و ریخت و پاش نداشته باشد.
با توجه به این روایات در مورد سجده نماز،چگونه میتوان در جاهایی که با اشیایی از جنس نفت و فلزات و پشم و مو و پوست حیوانات فرش شده است، سجده نماز واجب را به جا آورد؟
شیعیان مقداری از اشیایی که سجده بر آنان صحیح است مانند خاک ، سنگ ، چوب ، برگ درخت و .. را در محل سجده می گذارند و بر آن سجده می کنند یا مقداری خاک را گل کرده و در قالب ریخته و به آن شکل داده و آن را خشک کرده (تا موجب گرد و خاک و آلودگی محیط نشود) ودر مواقع نماز بر آن سجده می کنند. به این گل شکل گرفته در زبان فارسی«مهر» و در زبان عربی «تربت» می گویند. به مهر معروف شده چون معمولا شبیه مهرهایی است که در قدیم بوده است و نقش و نگارهایی دارد، تربت می گویند چون معمولا مهرها از خاک(تراب) ساخته شده اند.
بنابراین اساس سجده بریدن از دنیا و متعلقات آن و خضوع و خشوع کامل در پیشگاه خداوند است وچون انسان به خوردنی ها و وشیدنی های خود تعلق بسیار دارد، پس بر اینگونه امور سجده نکند و جبهه بر خاک سائیدن بیشترین کرنش و تواضع و دوری از تعنیات و تعلقات را در پی دارد
از سوی دیگر مهر گذاشتن در نماز موضوعیت ندارد ؛ بلکه ملاک همان سجده بر خاک است و مهر وسیله ای است که سجده بر خاک را در هر جا و مکان سهل و ساده می سازد.
T